Rozwód małżonków, którzy wspólnie ustanowili fundację rodzinną, jest sytuacją, w której struktura majątkowa rodziny biznesowej jest poddana realnemu testowi. Choć fundacja rodzinna sama w sobie chroni majątek przed wieloma skutkami rozwodu, samo rozstanie fundatorów rodzi często pytania o status beneficjentów, opodatkowanie świadczeń oraz dalszy sposób funkcjonowania fundacji. Kancelaria PLA.partners doradza klientom w prowadzeniu fundacji rodzinnej również w okresie po rozwodzie fundatorów oraz w zaprojektowaniu jej tak, aby była odporna na taki scenariusz w przyszłości.
Co rozwód fundatorów zmienia, a czego nie zmienia
Rozwód fundatorów wpływa na fundację rodzinną, choć oczywiście w sposób ograniczony i wybiórczy. Fundacja rodzinna pozostaje samodzielną osobą prawną, jej majątek nie podlega podziałowi w postępowaniu rozwodowym, a statut zachowuje moc obowiązującą. Rozwód nie niweczy fundacji rodzinnej, jednak istnieją obszary, w których jego skutki są realnie widoczne.
Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że trzeba odróżnić trzy aspekty, byt fundacji jako odrębnego podmiotu prawa, status beneficjentów oraz opodatkowanie świadczeń.
Byt fundacji rodzinnej po rozwodzie fundatorów
Sam fakt rozwodu fundatorów nie wpływa na byt fundacji rodzinnej. Fundacja działa nadal, jej organy zachowują kompetencje, a statut pozostaje obowiązujący. To istotne, ponieważ fundacja rodzinna nie staje się polem walki rozwodowej, jak miałoby to miejsce na przykład w klasycznej spółce, w której udziały posiadane osobiście przez małżonka lub małżonków są przedmiotem podziału.
W praktyce zespołu PLA.partners ten parametr jest jednym z argumentów za fundacją rodzinną dla małżonków, którzy chcą zabezpieczyć majątek biznesowy. Rozwód, choć trudny osobiście, nie burzy konstrukcji prawnej, w której zgromadzony został majątek rodziny biznesowej.
Status beneficjentów czy rozwód go zmienia
Beneficjenci zachowują swój status zgodnie ze statutem fundacji rodzinnej. Sam fakt rozwodu nie pozbawia beneficjentów uprawnień ani nie modyfikuje automatycznie polityki świadczeń. Ewentualne zmiany w gronie beneficjentów lub w polityce świadczeń wymagają decyzji w trybie statutowym, podejmowanej przez właściwy organ fundacji.
W projektach prowadzonych przez PLA.partners statut fundacji rodzinnej jest projektowany w sposób, który przewiduje typowe sytuacje życiowe i zawiera reguły rozstrzygające. Eksperci PLA.partners doradzają, aby już na etapie zakładania fundacji założyć, że scenariusz rozwodu fundatorów może się wydarzyć, i wpisać do statutu reguły adekwatne do takiej sytuacji.
Opodatkowanie świadczeń, najwięcej zmian po rozwodzie
Najbardziej widoczne skutki rozwodu fundatorów dotyczą opodatkowania świadczeń wypłacanych beneficjentom. Stawka podatku oraz dostępność zwolnienia zależą od relacji rodzinnej między beneficjentem a fundatorem. Rozwód wpływa na tę relację w odniesieniu do byłego małżonka. W konsekwencji świadczenia, które wcześniej korzystały ze zwolnienia, mogą zostać zakwalifikowane inaczej.
W pracy zespołu PLA.partners ten obszar jest analizowany w odniesieniu do konkretnej sytuacji rodzinnej. Eksperci PLA.partners pomagają zaktualizować politykę świadczeń tak, aby była zgodna z nowymi realiami rodzinnymi i jednocześnie efektywna podatkowo dla beneficjentów.
Statut fundacji jako narzędzie odporne na rozwód
Statut fundacji rodzinnej jest najważniejszym narzędziem ochrony fundacji przed skutkami rozwodu fundatorów. Dobrze zaprojektowany statut przewiduje typowe sytuacje, w tym rozwód, śmierć jednego z fundatorów, zmianę sytuacji beneficjentów oraz inne istotne zdarzenia życiowe.
Z perspektywy klienta prywatnego oznacza to, że jakość statutu fundacji rodzinnej staje się szczególnie istotna w sytuacjach trudnych. Słaby statut tworzy ryzyka, statut zaprojektowany świadomie redukuje je do minimum.
Skutki prawne i biznesowe dla klienta
Z perspektywy decyzyjnej w rodzinie biznesowej rozwód fundatorów fundacji rodzinnej oznacza:
- zachowanie bytu fundacji rodzinnej jako samodzielnego podmiotu prawa,
- niepoddawanie majątku fundacji podziałowi rozwodowemu,
- utrzymanie statusu beneficjentów zgodnie ze statutem,
- zmianę kwalifikacji podatkowej świadczeń wobec byłego małżonka,
- konieczność dostosowania polityki świadczeń do nowych realiów rodzinnych,
- istotną rolę jakości statutu w ochronie fundacji przed skutkami rozwodu.
Plan działania, jak zarządzać fundacją rodzinną po rozwodzie fundatorów
W pracy zespołu PLA.partners obsługa fundacji rodzinnej w sytuacji rozwodu fundatorów obejmuje:
- analizę aktualnego statutu i polityki świadczeń fundacji,
- ocenę wpływu rozwodu na status beneficjentów,
- ocenę skutków podatkowych planowanych wypłat,
- ewentualne aktualizacje polityki świadczeń lub statutu fundacji,
- przygotowanie dokumentacji korporacyjnej obsługującej zmiany,
- ułożenie obsługi bieżącej fundacji w nowej sytuacji rodziny.
Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners
Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Wejdź na PLA.partners i skontaktuj się z naszym zespołem, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.
O autorze
