Autor: Kancelaria PLA.partners
Charakter prawny świadczeń otrzymywanych z fundacji rodzinnej ma realny wpływ na życie majątkowe rodziny biznesowej. Zastosowanie odpowiednich mechanizmów planowania sukcesji ma wpływ na to czy spadkobierca dysponuje otrzymanym majątkiem samodzielnie, czy też będzie podlegać ono regułom wspólności majątkowej małżeńskiej. Właściwe zrozumienie tego mechanizmu pozwala wykorzystać fundację rodzinną nie tylko jako narzędzie ochrony majątku, ale również jako instrument sterujący przepływami finansowymi w rodzinie biznesowej. Kancelaria PLA.partners projektuje politykę świadczeń ze świadomością tego skutku.
Świadczenie z fundacji rodzinnej, charakter prawny
Świadczenie wypłacane przez fundację rodzinną na rzecz beneficjenta nie ma charakteru wynagrodzenia ani świadczenia ze stosunku pracy lub działalności gospodarczej. To przysporzenie majątkowe wynikające z woli fundatora wyrażonej w statucie i z polityki świadczeń przyjętej przez fundację. Z perspektywy reżimu majątkowego małżonków zbliża się charakterem do darowizny otrzymanej od osoby trzeciej.
Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że ten charakter prawny ma istotne konsekwencje. Świadczenia z fundacji rodzinnej zazwyczaj zasilają majątek osobisty beneficjenta, a nie majątek wspólny małżonków, podobnie jak otrzymane przez beneficjenta darowizny od osób trzecich.
Fundacja rodzinna jako odrębny podmiot, kto faktycznie świadczy
Mienie wniesione do fundacji rodzinnej staje się jej własnością, a sama fundacja staje się właścicielem tego majątku. Świadczenia wypłacane przez nią pochodzą zatem od odrębnego podmiotu prawa, a nie od fundatora czy innego beneficjenta. Z punktu widzenia reżimu majątkowego małżonków oznacza to, że beneficjent otrzymuje świadczenie od podmiotu trzeciego, niezależnego od relacji majątkowej między małżonkami.
W praktyce zespołu PLA.partners ten układ jest jednym z głównych argumentów za fundacją rodzinną w sytuacjach, w których rodzina biznesowa chce zabezpieczyć przepływy finansowe wobec ryzyka rozwodu lub innych zdarzeń wpływających na majątek wspólny.
Skutki przy rozwodzie i podziale majątku
Świadczenia trafiające do majątku osobistego beneficjenta nie podlegają podziałowi w postępowaniu majątkowym między małżonkami. To istotna cecha praktyczna. W przypadku rozwodu beneficjenta lub jego małżonka świadczenia uzyskane wcześniej z fundacji rodzinnej nie są klasyfikowane jako majątek wspólny i w związku z tym nie są dzielone.
Z perspektywy klienta prywatnego ten skutek ma wymiar konkretny. Nawet w sytuacjach, w których relacje rodzinne ulegają zmianie, fundacja rodzinna pozostaje narzędziem stabilizującym sytuację majątkową beneficjenta jako osoby fizycznej.
Egzekucja, wierzyciele i fundacja rodzinna
Świadczenia z fundacji rodzinnej trafiające do majątku osobistego beneficjenta są również w odmienny sposób traktowane w przypadku egzekucji wobec drugiego małżonka, niż gdyby trafiły do majątku wspólnego. Wierzyciel małżonka nie może co do zasady zaspokajać się ze świadczeń, które wpłynęły na konto w przypadku majątku osobistego drugiego małżonka.
Eksperci PLA.partners doradzają, jak projektować politykę świadczeń tak, aby ten mechanizm działał w sposób przewidywalny i zgodny z celem fundacji rodzinnej. To istotny element strategii ochrony majątku rodzinnego w wieloletnim horyzoncie czasowym.
Modyfikacje umowne małżonków i ich znaczenie
Małżonkowie mogą poprzez ustalenia umowne wpłynąć na zakres swojego majątku wspólnego i osobistego. Z perspektywy fundacji rodzinnej tego rodzaju decyzje wymagają jednak ostrożności, ponieważ ich wpływ na świadczenia z fundacji powinien być spójny z polityką świadczeń oraz z celem fundacji.
W projektach prowadzonych przez PLA.partners ewentualne modyfikacje reżimu majątkowego małżonków są analizowane razem z fundacją rodzinną, a nie w oderwaniu od niej. Tylko wtedy efekt końcowy jest przewidywalny.
Skutki prawne i biznesowe dla klienta
Z perspektywy decyzyjnej w rodzinie biznesowej charakter świadczeń z fundacji rodzinnej oznacza:
- zasilenie majątku osobistego beneficjenta, a nie majątku wspólnego małżonków,
- ochronę świadczeń przed podziałem w razie rozwodu beneficjenta,
- ograniczenie ekspozycji świadczeń na egzekucję wobec drugiego małżonka,
- przewidywalność przepływów finansowych w rodzinie niezależnie od dynamiki życiowej beneficjentów,
- konieczność spójnego uwzględnienia ewentualnych ustaleń umownych małżonków,
- realny wpływ tej cechy na atrakcyjność fundacji rodzinnej jako narzędzia ochrony majątku.
Plan działania, jak wykorzystać tę cechę fundacji rodzinnej
W pracy zespołu PLA.partners projektowanie tego obszaru obejmuje:
- diagnozę sytuacji rodzinnej i majątkowej beneficjentów,
- projekt polityki świadczeń wykorzystujący charakter osobisty świadczeń z fundacji,
- spójne ujęcie ewentualnych ustaleń umownych małżonków w statucie i polityce świadczeń,
- ocenę podatkową planowanych wypłat,
- monitoring sytuacji rodzinnej beneficjentów w trakcie życia fundacji,
- okresowe przeglądy polityki świadczeń jako element obsługi bieżącej fundacji.
Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners
Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Wejdź na PLA.partners i skontaktuj się z naszym zespołem, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.
O autorze
