Dla właściciela firmy prywatnej fundacja rodzinna nie jest zazwyczaj samodzielnym instrumentem, lecz jednym z elementów szerszej struktury właścicielskiej. Najczęściej staje się długoterminowym wspólnikiem spółki operacyjnej, ale może również obejmować udziały w portfelu spółek innego typu. Pytanie w jakich spółkach fundacja rodzinna może uczestniczyć i jakie skutki to wywołuje jest jednym z najważniejszych przy projektowaniu architektury rodziny biznesowej. Kancelaria PLA.partners pomaga klientom prywatnym tę architekturę zaprojektować w sposób spójny prawnie i podatkowo.
Fundacja rodzinna jako wspólnik, zasada ogólna
Fundacja rodzinna może być wspólnikiem w spółkach handlowych zarówno osobowych, jak i kapitałowych. Obejmuje to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe oraz spółki jawne (pod warunkiem, że nie są transparentne podatkowo). Możliwość ta wynika bezpośrednio z przepisów regulujących fundację rodzinną i mieści się w katalogu jej dozwolonej działalności.
Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że ta szeroka dostępność spółek dla fundacji rodzinnej daje istotną elastyczność w projektowaniu struktury właścicielskiej. Fundacja rodzinna może być właścicielem spółki handlowej, niezależnie od formy prawnej – tak długo jak jest ona podatnikiem, co pozwala dopasować strukturę do realnych potrzeb klienta.
Spółki kapitałowe – dlaczego są naturalnym wyborem?
Spółki kapitałowe stanowią najbardziej kompatybilną z fundacją rodzinną formę prawną. Charakter prawny spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej oraz prostej spółki akcyjnej sprzyja ułożeniu fundacji w roli długoterminowego wspólnika. Dywidendy wypłacane przez te spółki do fundacji rodzinnej są neutralne podatkowo na poziomie fundacji.
W projektach prowadzonych przez PLA.partners właściciele firm najczęściej wybierają model, w którym fundacja rodzinna obejmuje udziały lub akcje w spółce operacyjnej, a sama spółka prowadzi aktywny biznes. Taki układ pozwala efektywnie łączyć działalność rynkową z polityką majątkową rodziny.
Spółki osobowe. Kwestie podatkowe wymagają uwagi
Fundacja rodzinna może być wspólnikiem także w spółkach osobowych. W przypadku spółek transparentnych podatkowo należy jednak zachować szczególną ostrożność. Spółka jawna osób fizycznych nie powinna być wnoszona do fundacji rodzinnej, chyba że jej wspólnicy akceptują fakt, iż spółka ta stanie się podatnikiem podatku CIT. Jeżeli spółka jawna już wcześniej stała się podatnikiem CIT nie ma przeszkód ani przeciwskazań w zakresie podatkowym, aby wspólnikiem jej stała się fundacja rodzinna.
Eksperci PLA.partners analizują każde wejście fundacji rodzinnej do spółki osobowej osobno. W niektórych sytuacjach uczestnictwo w takiej spółce ma sens biznesowy i podatkowy, w innych korzystniejsze okazuje się przeprowadzenie restrukturyzacji i zmiana formy prawnej spółki, zanim trafi ona do fundacji rodzinnej.
Hybrydowa architektura właścicielska, najczęstszy model
W praktyce zespołu PLA.partners najczęściej wybierany jest model hybrydowy. Spółka operacyjna prowadzi aktywny biznes, fundacja rodzinna jest jej wspólnikiem, a struktura jako całość gromadzi i pomnaża majątek rodziny biznesowej. Wewnątrz tej architektury możliwe są również struktury wielopoziomowe, w których fundacja rodzinna obejmuje spółkę holdingową, a ta z kolei spółki operacyjne.
Z perspektywy klienta prywatnego ten model pozwala uzyskać efekt prawny, podatkowy i sukcesyjny, którego nie da się osiągnąć w samej spółce ani w samej fundacji. Architektura hybrydowa jest narzędziem długoterminowego planowania właścicielskiego.
Skutki prawne i biznesowe dla klienta
Z perspektywy decyzyjnej w firmie prywatnej obecność fundacji rodzinnej w strukturze spółek oznacza:
- możliwość gromadzenia udziałów i akcji w jednym podmiocie długoterminowym,
- neutralność podatkową dywidend ze spółek kapitałowych krajowych,
- konieczność ostrożności podatkowej w przypadku spółek osobowych transparentnych podatkowo,
- możliwość budowania struktur wielopoziomowych z udziałem fundacji rodzinnej i spółki holdingowej,
- istotne wzmocnienie ochrony majątku biznesowego rodziny,
- konieczność stałej obsługi korporacyjnej fundacji oraz spółek zależnych.
Plan działania. Jak włączyć fundację rodzinną do struktury spółek?
W pracy zespołu PLA.partners ten obszar projektowany jest przez:
- mapę aktualnej struktury właścicielskiej i celów strategicznych klienta,
- ocenę każdej spółki pod kątem możliwości wejścia fundacji rodzinnej jako wspólnika,
- wybór modelu hybrydowego lub wielopoziomowego,
- analizę skutków podatkowych każdej zmiany struktury,
- przygotowanie dokumentacji korporacyjnej i transakcyjnej,
- harmonogram wnoszenia udziałów lub akcji do fundacji rodzinnej.
Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners
Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Wejdź na PLA.partners i skontaktuj się z naszym zespołem, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.
O autorze
