Autor: Kancelaria PLA.partners
Firma, której dobre imię jest atakowane, ma do dyspozycji mechanizmy prawne skuteczniejsze, niż wielu właścicieli sądzi. Osoby prawne korzystają z ochrony dóbr osobistych, a bezprawność działania naruszyciela jest domniemywana, co oznacza, że to on musi wykazać, że miał prawo działać, jak działał. PLA.partners prowadzi takie sprawy od strony poszkodowanych firm i jest to jeden z częstszych obszarów sporów ze zidentyfikowanym sprawcą.
Pełne omówienie roszczeniowych instrumentów ochrony renomy, wraz z analizą przesłanek bezprawności i dóbr osobistych osoby prawnej, zawiera artykuł Ochrona dobrego imienia i renomy firmy – co przedsiębiorca może zrobić na blogu PLA.partners.
Czy firma jako spółka może mieć dobra osobiste
Tak. Osoby prawne, w tym spółki, posiadają dobra osobiste, takie jak dobre imię, renoma, tajemnica korespondencji czy nietykalność pomieszczeń. Katalog tych dóbr jest otwarty i dostosowywany do specyfiki podmiotu. W przypadku spółki centralnym dobrem osobistym jest właśnie dobre imię i renoma, rozumiane jako postrzeganie firmy przez klientów, kontrahentów, pracowników i rynek. Naruszenie tego dobra przez działanie bezprawne otwiera drogę do roszczeń bez konieczności wykazywania dodatkowej winy sprawcy.
Jakie działania naruszyciela podlegają ochronie
Ochrony można dochodzić m.in. w przypadku publicznego rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o firmie, zniechęcania kontrahentów do współpracy, pomawiania zarządu lub właścicieli w kontekście zawodowym, a także prowadzenia kampanii, której celem lub skutkiem jest podważenie zaufania do firmy. Nie każda negatywna opinia jest bezprawna. Granica przebiega tam, gdzie wypowiedź wykracza poza rzeczową krytykę i wkracza w obszar fałszywych twierdzeń faktycznych lub celowego oczerniania.
Czy wypowiedź musi być publiczna, żeby naruszyć dobre imię firmy
Nie. Naruszenie może nastąpić również przez przekaz do wąskiego grona odbiorców, jeśli są to kluczowe osoby z perspektywy biznesu, np. główni kontrahenci, inwestorzy lub pracownicy. Maciej Pilarek, adwokat i wspólnik PLA.partners, wskazuje, że celowe przekazanie zniesławiającej informacji jednej osobie, która następnie podjęła decyzję szkodliwą dla firmy, może być wystarczające do wykazania naruszenia i związku przyczynowego ze szkodą.
Co decyduje o tym, czy działanie naruszyciela jest bezprawne
Bezprawność jest domniemywana, co jest znaczącym ułatwieniem dla strony poszkodowanej. Sprawca może uchylić domniemanie, wykazując, że działał w ramach porządku prawnego, wykonywał prawo podmiotowe lub chronił dobra wyżej cenione. W praktyce oznacza to, że musi udowodnić prawdziwość twierdzeń faktycznych i ich związek z realnym interesem, który uzasadniał wypowiedź. Sama ocena, nawet surowa, jest trudniej kwalifikowalna jako bezprawna niż fałszywe twierdzenia o faktach.
Jakie roszczenia przysługują firmie za naruszenie dobrego imienia
Firma może żądać zaniechania naruszenia, usunięcia jego skutków, złożenia publicznego oświadczenia o określonej treści i formie, zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego lub wpłaty na wskazany cel społeczny. Jeżeli naruszenie wyrządziło szkodę majątkową, możliwe jest również dochodzenie odszkodowania. Roszczenia te mogą być kierowane łącznie i można zabezpieczyć je w trybie tymczasowym, co szczegółowo omawia artykuł o zabezpieczeniu roszczeń i zatrzymaniu ataku na firmę na blogu PLA.partners.
Czy atak na prezesa lub wspólnika jest jednocześnie atakiem na firmę
To zależy od kontekstu i treści. Jeżeli zarzuty dotyczą sposobu prowadzenia firmy, jej praktyk biznesowych lub kondycji finansowej, a adresatem jest zarząd lub właściciel wyraźnie utożsamiani z marką, możliwe jest równoległe naruszenie dóbr osobistych zarówno osoby fizycznej, jak i spółki. Takie podwójne roszczenie wzmacnia pozycję poszkodowanego i komplikuje obronę sprawcy.
Skutki prawne i biznesowe dla firmy
- Naruszenie dobrego imienia firmy jest bezprawne z domniemywania prawa, co odwraca ciężar dowodu na naruszyciela.
- Roszczenia obejmują zaniechanie, usunięcie skutków, zadośćuczynienie i odszkodowanie majątkowe.
- Sąd może nakazać sprawcy złożenie oświadczenia prostującego nieprawdziwe informacje.
- Atak skierowany równocześnie na osobę fizyczną i spółkę może generować podwójną odpowiedzialność sprawcy.
- Długotrwałe naruszenie, które wpłynęło na decyzje kontrahentów lub pracowników, jest trudniejsze do wykazania kwotowo, ale może uzasadniać wyższe roszczenie.
Możliwe działania – plan dla właściciela lub zarządu
- Zabezpieczyć dowody naruszenia, archiwizując publikacje, korespondencję, zeznania świadków.
- Ocenić, czy naruszenie dotyczy dobra osobistego spółki, osoby fizycznej, lub obu jednocześnie.
- Ustalić, czy sprawca ma możliwość uchylenia domniemania bezprawności.
- Rozważyć wezwanie do zaprzestania naruszeń i usunięcia treści jako pierwszy krok pozasądowy.
- Skierować wniosek o zabezpieczenie roszczenia, jeśli naruszenie trwa i potrzebne jest natychmiastowe działanie.
- Połączyć podstawę ochrony dóbr osobistych z podstawą nieuczciwej konkurencji lub odpowiedzialności karnej, jeśli okoliczności na to pozwalają.
Skontaktuj się z kancelarią PLA.partners
Potrzebujesz wsparcia prawnego lub indywidualnej analizy Twojej sprawy? Wejdź na PLA.partners i skontaktuj się z naszym zespołem, pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy konkretne rozwiązania.
O autorze
